Krakowski Holding Komunalny S.A. (KHK S.A.) odpowiedzialny za przygotowanie projektu, budowę oraz eksploatację Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie (ZTPO) złożył 29.06.2010 r. w siedzibie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jako jeden z pierwszych, wniosek o dofinansowanie inwestycji ze środków Funduszu Spójności w wymaganym terminie czyli do 30.06.2010 r. ZTPO powstaje w ramach projektu "Program gospodarki odpadami komunalnymi w Krakowie", który znajduje się na liście projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 pod numerem 2.1-3. Są to projekty kluczowe dla rozwoju kraju, które mają zostać przyjęte w pierwszej kolejności do realizacji.

Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów będzie współfinansowana ze środków europejskich (Fundusz Spójności). Całkowite koszty realizacji projektu wyniosą ok. 641 mln zł, a z dotacji UE sfinansowanie zostanie 62% kosztów kwalifikowanych projektu (ok. 396 mln zł). Wkład własny to ok. 245 mln zł. Projekt przewiduje także zakup ok. 400 kompletów pojemników do selektywnej zbiórki. Ze względu na strategiczny charakter projekt jest objęty procesem monitorowania stanu przygotowania oraz wsparciem doradczym w ramach inicjatywy JASPERS, realizowanym przez Komisję Europejską.

Krakowski wniosek najpierw zostanie oceniony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska (Instytucja Wdrażająca), następnie przez Ministerstwo Środowiska (Instytucja Pośrednicząca), a na końcu przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (Instytucja Zarządzająca) i dopiero przekazany do Komisji Europejskiej.

Celem projektu "Program Gospodarki Odpadami Komunalnymi w Krakowie" jest uporządkowanie i organizacja gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta Kraków w zgodzie z przepisami krajowymi i Unii Europejskiej. Realizowany projekt zakłada budowę Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów, który stanowi jeden z najważniejszych elementów tworzonego systemu gospodarki odpadami i jest jego integralną częścią.

Do najważniejszych celów społeczno - gospodarczych realizacji projektu należą:

• zapewnienie funkcjonowania bezpiecznego dla zdrowia ludzi systemu zagospodarowania odpadami;
• ograniczenie składowania odpadów w sposób niekontrolowany, które bezpośrednio lub pośrednio może być niekorzystne dla zdrowia ludzi;
• zmniejszenie kosztów unieszkodliwiania w porównaniu do kosztów składowania odpadów (zatem mniejsze koszty utrzymania systemu przez użytkowników);
• oszczędności mieszkańców z tytułu tańszego ciepła wprowadzanego do sieci miejskiej,
• zwiększenie zatrudnienia przy obsłudze powstałej instalacji (w wyniku realizacji projektu zatrudnienie przy obsłudze powstałych instalacji znajdzie 65 osób).

Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie jest elementem zamykającym kompleksowy system i doprowadzi gospodarkę odpadami na terenie objętym projektem do pełnej zgodności z przepisami Unii Europejskiej oraz prawa krajowego i lokalnego. Będzie to bardzo nowoczesna instalacja zapewniająca odzysk energii zawartej w odpadach i jej produkcję w kogeneracji tj. zarówno energii elektrycznej jak i cieplnej. Dodatkowo energia uzyskana ze spalania odpadów jest uznawana w znacznej części za energię odnawialną tzw. "zieloną energię".

Do spalania będą kierowane tylko tzw. resztkowe odpady komunalne, z których wcześniej wyodrębniono użyteczne surowce wtórne. A więc będą w nim spalane tylko te odpady, których nie można już poddać innym procesom odzysku lub recyklingu, które bez ZTPO byłyby składowane, co jest działaniem najmniej przyjaznym środowisku. Wydajność Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie - 220 tysięcy ton rocznie została przyjęta m.in. przy założeniu osiągnięcia poziomów odzysku i recyklingu nałożonych na Polskę dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów tj. do 2020 r. przygotowanie do ponownego wykorzystania i recyklingu materiałów odpadowych przynajmniej takich jak papier, metal, plastik i szkło zostanie zwiększone wagowo do minimum 50%. W związku z tym pozostałe w systemie odpady (ponad 100 tys. Mg) będą musiały zostać poddane procesom odzysku i recyklingu.

Funkcjonowanie ZTPO zapewni prawie całkowite zagospodarowanie odpadów i zminimalizowanie opadów przeznaczonych do składowania oraz produkcję energii elektrycznej i cieplnej na potrzeby mieszkańców. Po segregacji i recyklingu jest to najbardziej dojrzałe i proekologiczne rozwiązanie problemu odpadów, co potwierdzają wieloletnie doświadczenia krajów europejskich, w których systemy termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem energii stanowią podstawę całego systemu gospodarki odpadami.

Przy budowie ZTPO zostaną wykorzystane najnowocześniejsze techniki. Zakład będzie spełniał wymagania BAT (ang. Best Available Techniques - najlepsze dostępne techniki) gwarantując zachowanie najwyższych standardów ochrony środowiska przy zastosowaniu najnowocześniejszych rozwiązań, sprawdzonych w działających zakładach. Dzięki temu możliwe będzie spełnienie najbardziej rygorystycznych norm emisyjnych. ZTPO będzie bezpiecznym dla środowiska i ludzi obiektem podlegającym ciągłemu monitoringowi.

W Krakowie wytwarzanych jest obecnie około 321 tysięcy ton odpadów komunalnych. Według prognoz w 2020 r. będzie to ok. 340 tysięcy ton. Obecnie większość odpadów, aż 86 procent trafia na składowiska, a tylko 14 procent jest segregowane i odzyskiwane. Niedługo zabraknie miejsca na ich składowanie (już około 2016 r. składowisko Barycz może zostać zapełnione). Unia Europejska uznała składowanie za najmniej przyjazne środowisku. Natomiast jednym ze sposobów ekologicznego postępowania z odpadami, po segregacji i recyklingu, jest odzysk energii w nich zawartej czyli spalanie odpadów połączone z produkcja energii cieplnej i elektrycznej.

Polska musi też sprostać wymogom UE, która nakazuje znacząco ograniczyć składowanie odpadów biodegradowalnych: w 2010 r. o 25%, w 2013 r. o 50% i w 2020 r. o 65% w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r..Eksperci podkreślają, że bez spalarni nie mamy szans na osiągnięcie tych poziomów, a jeśli tego nie zrobimy zapłacimy wysokie kary. Budowa ZTPO wpłynie również pozytywnie na rozwój całego miasta. Powstanie nowoczesny zakład z nowymi miejscami pracy, zwiększy się nasze bezpieczeństwo energetyczne, zniknie problemem zagospodarowania odpadów. Bezpośrednie korzyści odniesie również Nowa Huta i jej mieszkańcy, którzy zgodnie z podpisaną w czerwcu 2009 r. "Deklaracją Stron jako umową społeczną" będą mogli korzystać z ponad 50 inwestycji (m.in. w infrastrukturę drogową, zieleńce oraz obiekty rekreacyjne i sportowe) towarzyszących budowie spalarni. Prócz tego umowa społeczna gwarantuje zadania dodatkowe (tańsza energia cieplna oraz wywóz śmieci dla mieszkańców w najbliższej okolicy spalarni, budowę sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i ciepłowniczej; prowadzenie konsultacji społecznych, powstanie przy ZTPO Centrum Edukacji Ekologicznej oraz monitoring budowy i działalności ekospalarni).

Harmonogram realizacji ZTPO

• Raport o Oddziaływaniu na Środowisko - przygotowano
• Studium wykonalności - przygotowano
• Decyzja środowiskowa - uzyskano 21.06.2010 r.
• Wniosek aplikacyjny - złożono 29.06.2010 r.
• Rozpoczęcie procedury przetargowej - początek 2011 r.
• Rozpoczęcie budowy - 2012 r.
• Oddanie ZTPO do użytku - 2014 r.

Ekospalarnia to

• 
  
  obiekt bezpieczny dla środowiska i ludzi, spełniający najwyższe standardy ochrony środowiska przy zastosowaniu najnowocześniejszych dostępnych technik, sprawdzonych w działających zakładach;
•  zakład rygorystycznie monitorowany;
• odzysk energii zawartej w odpadach;
• nowe źródło energii elektrycznej i cieplnej dla Krakowa;
• nowe miejsca pracy w nowoczesnym zakładzie wybudowanych przez miejska spółkę;
• zakład podobny do kilkuset nowoczesnych instalacji działających obecnie w Europie;
• sposób na ograniczenie emisji szkodliwych związków powstałych w wyniku spalania węgla;
• ograniczenie emisji szkodliwych związków emitowanych ze składowisk odpadów;
• rozwój dzielnicy i miasta;
• nowe inwestycje realizowane w ramach umowy społecznej